ΣΥΝΕΔΡΙO ΓΙΑ ΤΑ ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΑ

Ομιλία της Προέδρου κ. Ελλης Τασούλας προσκεκλημένη από το Πανεπιστήμιο του Denisli.

Μέσα στο πέρασμα των χρόνων η Ελληνική υφαντική τέχνη. είναι άρρηκτα δεμένη με τον Ελληνικό πολιτισμό. Ένα τεράστιο κομμάτι της Ελληνικής παράδοσης εκφράζεται από τα καταπληκτικά δημιουργήματα μέσα από την τεχνική και τα διακοσμητικά θέματα που γεννούσε η φαντασία και υλοποιούσε η δεξιοτεχνία του άγνωστου απλού καλλιτέχνη.

Η ιστορία με τη σειρά της επιδρά στην Ελληνική υφαντική τέχνη. Οι οικονομικές και οι πολιτικές συνθήκες παράλληλα με τους ιδεολογικούς προσανατολισμούς υπήρξαν καθοριστικοί για την αναγέννηση και την άνθιση της καλλιτεχνικής ευαισθησίας του Ελληνικού λαού, με έργα μοναδικής ομορφιάς. Από την άλλη οι ξενικές επιδράσεις, από Ανατολή και Δύση, δεν αλλοιώνουν τον εθνικό χαρακτήρα της, αλλά το αφομοιώνουν και το προσαρμόζουν κατά περιοχές, ανάλογα με την τοπική τους αντίληψης και την πατροπαράδοτη αισθητική.

Η υφαντική τέχνη κατά κύριο λόγω ήταν γένους θηλυκού, ανεξαρτήτου ηλικίας και οικογενειακής κατάστασης, αλλά υπήρχαν και κεντήματα φτιαγμένα από άνδρες σε εργαστήρια της εποχής, όπως στα Ιωάννινα. Από μικρή ηλικία οι Έλληνιδες με φοβερή καλαισθησία, υπομονή και επιμονή δημιούργησαν καλλιτεχνήματα πλούσια σε φαντασία, με τεραστία ποικιλία σε είδη και σχήματα. Ο ξύλινος αργαλειός που μεταχειρίζονταν για την ύφανση διακρίνονταν σε τρεις τύπους:

Α) στον όρθιο

Β) τον πλαγιαστό

Γ) και του λάκου.

Οι ονομασίες που δόθηκαν στα δημιουργήματα ήταν ανάλογες των τόπων, των υλικών και της τεχνικής για την υλοποίηση τους, καλύπτοντας ανάγκες ενδυμασίας, καθώς και ανάγκες του σπιτιού και της διακόσμησης του.

Ανάλογα με τα υλικά τα κεντήματα ταξινομούνται:

Α) σε χρωματιστά τα οποία είναι κεντημένα με βαμμένα νήματα

Β) σε λευκά (ασπροπλουμιστά, ασπροκέντι), κεντημένα με λευκά μεταξωτά ή βαμβακερά νήματα

Γ) σε δαντέλλες από βαμβακερά συνήθως νήματα, δουλεμένες με την βελόνα, το βελονάκι ή τα κοπανέλια

Δ) και σε χρυσοκέντητα, κεντημένα με μετάλλινα νήματα, χρυσά και ασημένια σύρματα και τιρτίρια.